Հաշվողական ֆիզիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բաժանմունք

Հաշվողական ֆիզիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բաժանմունքի աշխատանքներն ընթանում են երկու հիմնական ուղղություններով՝

Հաշվողական ֆիզիկա և տվյալների մշակում,
ԱԱԳԼ հաշվողական և ցանցային ռեսուրսների կառավարում և սպասարկում:

Հայաստանում Հանրապետությունում թվային տեխնոլոգիաների ներդրումը սկսվել է 1994 թ․-ից, երբ ԱԱԳԼ-ում (ԵրՖԻ)՝ DESY (Համբուրգ) գիտահետազոտական կենտրոնի հետ համագործակցության արդյունքում, գործարկվեց առաջին ինտերնետ կապը։ Այսօր բաժանմունքն ապահովում է ԱԱԳԼ ցանցային ծառայությունների ողջ փաթեթը՝ ներառյալ էլեկտրոնային փոստի համակարգեր, վեբ հոսթինգ, տվյալների անվտանգ փոխանցում (VPN, SSH, SSL), Eduroam հասանելիություն և սերվերային ենթակառուցվածքների սպասարկում, ինչպես նաև համաշխարհային GRID հաշվողական ցանցի մուտքի սերտիֆիկացում։

Բաժանմունքի գիտական գործունեության հիմնական ուղղություններն ու ձեռքբերումներն են՝

MIXMAX կեղծ-պատահական թվերի գեներատորի վիճակագրական հատկությունների ուսումնասիրություն (նորագույն զարգացումներից մեկն աշխարհում),
Բազմաչափ Կոլմոգորով-Սմիրնով թեստի արդյունավետ ալգորիթմների մշակում՝ ԵՄ Horizon 2020 ծրագրի աջակցությամբ,
HERMES/OLYMPUS գիտափորձերի տվյալների վերլուծություն՝ սպին ֆիզիկայի և նուկլոնի կառուցվածքի ուղղությամբ։

2018 թվականին ԱԱԳԼ հետազոտական խումբը պաշտոնապես ընդգրկվել է Ճապոնիայի Ցուկուբա քաղաքում գտնվող «Բարձր էներգիաների արագացուցիչների հետազոտական կազմակերպության» (KEK) հետազոտական կենտրոնում գործող Belle II միջազգային համագործակցության կազմում՝ իրականացնելով հետազոտություններ CP խախտման, ծանր մասնիկների հազվադեպ տրոհումների, «մութ» ֆոտոնների որոնումների ուղղություններով, ինչպես նաև բարձր էներգիաների ֆիզիկայի բնագավառում լայնորեն կիրառվող Pyhtia8 պատահարների գեներատորի ազատ պարամետրերի կարգաբերման ուղղությամբ։ Բաժանմունքի երիտասարդ հետազոտողները ակտիվորեն մասնակցում են տվյալների վերլուծության, դետեկտորային համակարգերի ուսումնասիրման աշխատանքներին՝ ստացված արդյունքները ներկայացնելով միջազգային գիտաժողովներին։

Համագործակցություն

DESY, Համբուրգ, Գերմանիա
KEK, Ցուկուբա, Ճապոնիա
Բիլբաոյի համալսարան, Իսպանիա
Զիգենի համալսարան, Գերմանիա
Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտ, Հայաստան
GRID համաշխարհային հաշվողական ցանց

Հ.Վարդապետյանի անվան փորձարարական ֆիզիկայի բաժանմունք

ԱԱԳԼ-ի (Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտ) Փորձարարական Ֆիզիկայի Բաժանմունքի (ՓՖԲ) գործունեությունը սկսվել է 1967 թ.-ին, երբ գործարկվեց 6 ԳէՎ էներգիայով Երևանի էլեկտրոնային սինքրոտրոնը։
Ս.Մատինյանի անվան տեսական ֆիզիկայի կենտրոն

Խորհրդային տարիներին Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի տեսական ֆիզիկայի բաժինը Հայաստանում տեսական ֆիզիկայի կենտրոնն էր՝ հիմնադիր, երկարամյա ղեկավար, պրոֆեսոր Սերգեյ Մատինյանի գլխավորությամբ։
Կոսմոլոգիայի և աստղաֆիզիկայի կենտրոն
Քվանտային տեխնոլոգիաների բաժանմունք

ԱԱԳԼ քվանտային տեխնոլոգիաների բաժանմունքը ստեղծվել է 2022 թվականին: Բաժանմունքի աշխատակիցները զբաղվում են քվանտային տեխնոլոգիաների տեսական հաշվարկներով, իսկ հետազոտությունների արդյունքները տպագրվում են առաջատար գիտական պարբերականներում։
Տիեզերական ճառագայթների ֆիզիկայի բաժանմունք

Տիեզերական ճառագայթների հետազոտությունները Հայաստանում սկսվել են դեռևս 1943 թվականին՝ Արտեմ և Աբրահամ Ալիխանյանների նախաձեռնությամբ։ Այդ ժամանակից ի վեր հետազոտությունները շարունակվում են ԱԱԳԼ-ի Նոր Ամբերդ և Արագած բարձր լեռնային գիտական կայաններում։
Ֆիզիկայի կիրառական հետազոտությունների բաժանմունք

Կիրառական ֆիզիկայի հետազոտությունների բաժինը հետազոտություններ է իրականացնում նյութագիտության ոլորտում: Բաժնի նպատակային ուղղություններից մեկը ճառագայթման (էլեկտրոնային, պրոտոնային փնջերի) ազդեցության ուսումնասիրությունն է նյութի ֆիզիկական, օպտիկական և կենսաբանական հատկությունների վրա:
Իզոտոպների հետազոտման և արտադրության բաժանմունք

Իզոտոպների հետազոտման և արտադրության բաժինը հիմնադրվել է 2010 թվականին: Բաժինը զբաղվում է բժշկական նպատակներով ռադիոակտիվ իզոտոպներ արտադրելու տեխնոլոգիաների ստեղծմամբ և մշակմամբ, ինչպես նաև արտադրական գործընթացի կազմակերպմամբ: